czwartek, 27 sierpnia, 2026
Pobieranie...

Związani z Nasutowem

03.12.2016 21.40 | Aktualizacja: 27.08.2026 20.27 TELE TECHNIK 0 8 min.

Historia lokalna

Ludzie związani z Nasutowem

Nasutów wydał wojskowych, uczonych i działaczy społecznych. Był także miejscem nauki,
wojennego schronienia oraz wydarzeń zachowanych w relacjach mieszkańców. Poniższe
zestawienie łączy osoby urodzone we wsi z tymi, których losy wyraźnie splotły się z Nasutowem.

5osób urodzonych w Nasutowie
2ważne związki przez szkołę i pobyt
2głosy świadków lokalnej historii

Urodzeni w Nasutowie


Podpułkownik lekarz weterynarii Jan Józef Wróblewski
Fot.: autor nieznany; Księga Cmentarna / Wikimedia Commons, domena publiczna.
wojskowy · lekarz weterynarii

Jan Józef Wróblewski

15 maja 1884, Nasutów – wiosna 1940, Charków

Podpułkownik lekarz weterynarii Wojska Polskiego i ofiara zbrodni katyńskiej.
Ukończył Instytut Weterynaryjny w Dorpacie, a podczas I wojny światowej służył
w armii rosyjskiej. Po odzyskaniu niepodległości wstąpił do Wojska Polskiego.

Uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej, służył m.in. w Komisji Remontowej nr 15,
Okręgowym Szpitalu Koni nr 2 oraz jako naczelny lekarz weterynarii w Poznaniu i
Centrum Wyszkolenia Kawalerii. W 1938 roku przeszedł w stan spoczynku, lecz w 1939
został zmobilizowany. Po agresji ZSRR trafił do obozu w Starobielsku, a następnie
został zamordowany przez NKWD w Charkowie.

  • uczestnik wojny 1918–1921 i bitwy pod Komarowem;
  • jeniec obozu w Starobielsku, pochowany na Polskim Cmentarzu Wojennym w Charkowie;
  • w 2007 roku pośmiertnie awansowany do stopnia pułkownika.

Źródło: Instytut Pamięci Narodowej – Lista Katyńska.


Karol Jan Ziemski pseudonim Wachnowski na fotografii z 1935 roku
Fot. z 1935 r., autor nieznany; Wikimedia Commons, domena publiczna.
generał · Armia Krajowa

Karol Jan Ziemski „Wachnowski”

27 maja 1895, Nasutów – 17 stycznia 1974, Londyn

Oficer Wojska Polskiego, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej i kampanii 1939 roku.
W konspiracji działał w Komendzie Głównej Armii Krajowej. Podczas Powstania Warszawskiego
dowodził Grupą „Północ”, broniącą Starego Miasta, a następnie był zastępcą dowódcy
Warszawskiego Korpusu AK.

  • urodzony w Nasutowie w rodzinie Józefa i Adeli Ziemskich;
  • dowódca 36. Pułku Piechoty podczas obrony Modlina;
  • od 1964 roku generał brygady, po wojnie na emigracji w Wielkiej Brytanii.

Źródło: Muzeum Powstania Warszawskiego.


Konstanty Turowski
Źródło fotografii: Ośrodek Badań nad Dziejami KUL.
publicysta · działacz społeczny

Konstanty Turowski

4 listopada 1907, Nasutów – 5 kwietnia 1983, Lublin

Ekonomista, publicysta i działacz chrześcijańsko-społeczny. Studiował na Katolickim
Uniwersytecie Lubelskim, działał w chrześcijańskim ruchu zawodowym i współpracował
m.in. z „Głosem Narodu” oraz pierwszą redakcją „Tygodnika Powszechnego”.

  • uczestnik wojny obronnej 1939 roku i jeniec niemieckich oflagów;
  • działacz Stronnictwa Pracy i poseł do Krajowej Rady Narodowej;
  • aresztowany w 1949 roku, uwolniony w 1956 i zrehabilitowany w 1957 roku.

Źródło: Katolicki Uniwersytet Lubelski.


Profesor Jan Turowski
Źródło fotografii: Biblioteka Uniwersytecka KUL.
socjolog · profesor KUL

Jan Turowski

29 października 1917, Nasutów – 9 lutego 2006, Lublin

Wybitny socjolog i współtwórca lubelskiego ośrodka socjologii. Uczęszczał do szkoły
podstawowej w Nasutowie, a następnie związał całe życie naukowe z KUL. Badał społeczne
problemy wsi, miasta i rodziny oraz kształcił kolejne pokolenia socjologów.

  • profesor zwyczajny i wieloletni kierownik Katedry Socjologii Ogólnej KUL;
  • pierwszy dziekan Wydziału Nauk Społecznych KUL w latach 1981–1984;
  • założyciel i wieloletni przewodniczący lubelskiego oddziału PTS.

Źródło: Biblioteka Uniwersytecka KUL.


Józef Adam Osek na fotografii z 1968 roku
Fot. z 1968 r., autor nieznany; źródło: IPN / Wikimedia Commons, domena publiczna.
wojskowy · funkcjonariusz PRL

Józef Adam Osek

21 października 1931, Nasutów – 6 stycznia 2025, Warszawa

Generał brygady i wieloletni funkcjonariusz aparatu bezpieczeństwa PRL. Od lat 50.
pracował w strukturach Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, a później Ministerstwa
Spraw Wewnętrznych. Pełnił służbę zagraniczną m.in. w Tel Awiwie i Paryżu.

  • w latach 70. kierował Departamentem I MSW, czyli wywiadem cywilnym PRL;
  • następnie był m.in. wiceprezesem Głównego Urzędu Ceł;
  • jego przebieg służby opisuje katalog funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa IPN.

Źródła: Biuletyn Informacji Publicznej IPN oraz
informacja o śmierci.

Związani przez naukę i pobyt


Biskup Władysław Goral na fotografii z 1938 roku
Fot. „Sztuka”, Lublin, 1938; NAC 1-R-57 / Wikimedia Commons, domena publiczna.
biskup · męczennik

Bł. bp Władysław Goral

1898, Stoczek – 1945, KL Sachsenhausen

Urodził się w pobliskim Stoczku, lecz pierwsze wykształcenie zdobywał w szkole
powszechnej w Nasutowie. Został profesorem seminarium i biskupem pomocniczym lubelskim.
W listopadzie 1939 roku został aresztowany przez Niemców, a następnie więziony
w obozie koncentracyjnym Sachsenhausen, gdzie zginął.

  • uczeń szkoły w Nasutowie;
  • duszpasterz, wykładowca, publicysta i działacz charytatywny;
  • beatyfikowany w 1999 roku w gronie 108 męczenników II wojny światowej.

Źródła: Parafia Nasutów – historia szkoły oraz
IPN – biografia.


Kardynał Stefan Wyszyński
Fot. Janusz Trocha, lata 70.; Wikimedia Commons, domena publiczna.
Prymas Polski · pobyt wojenny

Bł. kard. Stefan Wyszyński

1901, Zuzela – 1981, Warszawa

W czasie okupacji, przebywając w pobliskiej Kozłówce, regularnie przyjeżdżał do
Nasutowa. Odprawiał tu Msze dla pracowników folwarku i osób związanych z konspiracją.
Po opuszczeniu Kozłówki 1 września 1941 roku udał się do Nasutowa, a następnie do Żułowa.

  • w Nasutowie zachowała się pamięć jego posługi i wojennego pobytu;
  • miejscowa szkoła od 2003 roku nosi imię kard. Stefana Wyszyńskiego;
  • beatyfikowany w 2021 roku jako Prymas Tysiąclecia.

Źródła: Muzeum Zamoyskich w Kozłówce oraz
Parafia Nasutów.

Świadkowie lokalnej historii


Helena Zagrodniczek – świadek historii z Nasutowa
Fot. Tomasz Czajkowski, 19.07.2007; źródło: Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN”.
świadek okupacji

Helena Zagrodniczek

urodzona 15 sierpnia 1931 roku w Nasutowie

Świadek historii Nasutowa z okresu okupacji. W utrwalonych relacjach opowiadała
m.in. o żydowskich mieszkańcach ukrywanych w pobliżu wsi i o tragicznych wydarzeniach,
do których doszło po odkryciu kryjówki. Jej wspomnienia są ważnym źródłem do historii
lokalnej społeczności podczas Zagłady.

Źródła: POLIN – Polscy Sprawiedliwi oraz
Teatr NN – „Tragedia w Nasutowie”.

Źródła i dalsza lektura

Pochodzenie każdej fotografii podano bezpośrednio pod zdjęciem. Oznaczenie „domena publiczna” zastosowano wyłącznie przy plikach, których strona opisu w Wikimedia Commons wyraźnie wskazuje taki status. Materiały KUL i Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN” są podpisane źródłem i autorem, jeśli został podany, bez przypisywania im licencji niewskazanej przez instytucję.

  1. IPN: Jan Józef Wróblewski – Lista Katyńska
  2. Muzeum Powstania Warszawskiego: Karol Jan Ziemski
  3. KUL: Konstanty Turowski
  4. Biblioteka KUL: Jan Turowski
  5. IPN: Józef Adam Osek – katalog funkcjonariuszy
  6. IPN: bł. bp Władysław Goral
  7. Muzeum Zamoyskich: ks. Stefan kard. Wyszyński
  8. Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN”: relacje z Nasutowa
  9. Parafia Nasutów: historia miejscowości i parafii

Napisz komentarz ...

Ta strona używa Akismet do redukcji spamu. Dowiedz się, w jaki sposób przetwarzane są dane Twoich komentarzy.