TV Republika już w HD na MUX 8. Kto zyskał, a kto stracił?
Telewizja Republika rozpoczęła nadawanie w jakości HD na MUX 8, bez zmiany standardu multipleksu na DVB-T2. Sprawdzamy, jak wpłynęło to na przepływność Republiki oraz pozostałych kanałów oraz czy emisja HD w DVB-T jest zgodna z zapisami koncesyjnymi.

Emisja Republiki w HD na MUX 8 wystartowała. Co dokładnie się zmieniło?
2 czerwca o godz. 7:11 telewizja Republika została przełączona na MUX 8 telewizji naziemnej na emisję w rozdzielczości HD, zgodnie z zapowiedziami.
Dotychczas stacja ta, podobnie jak pozostałe kanały dostępne na tym multipleksie (Nowa TV, WP oraz wPolsce24), nadawana była w rozdzielczości SD.
W obecnej konfiguracji MUX 8 – która nie uległa zmianie przy okazji podniesienia jakości emisji Republiki (wciąż DVB-T, kodowanie MPEG-4 oraz pozostałe parametry pozostają bez zmian) – całkowita przepływność multipleksu wynosi 21,7 Mbit/s.
Zgodnie z decyzją UKE maksymalnie 10% tej pojemności może być przeznaczone na usługi dodatkowe, co oznacza, że co najmniej 19,5 Mbit/s powinno być wykorzystywane na audiowizualne komponenty programów telewizyjnych.

Zgodnie z warunkami koncesyjnymi poszczególnych programów, średnia przepływność strumienia danych przypadająca na jeden kanał nie może przekraczać 1/7 całkowitej przepływności MUX 8. Przy obecnej przepływności wynoszącej 19,5 Mbit/s oznacza to średnio ok. 2,8 Mbit/s na każdy program.
Taki zapis wydaje się jednak pozostawać w sprzeczności z decyzją rezerwacyjną dla MUX 8, która zobowiązuje operatora do zapewnienia przepływności netto multipleksu (a więc bez uwzględnienia własnych usług dodatkowych) na poziomie co najmniej 19 Mbit/s.
Można to rozumieć, że cała ta przepływność powinna być rozdysponowana pomiędzy obecnie nadawane cztery kanały, a nie częściowo rezerwowana pod trzy niewykorzystywane miejsca programowe.
Jak wyglądał podział bitrate’u przed zmianą?
Według danych serwisu digitalbitrate.com, w okresie emisji SD telewizja Republika osiągała średnio ok. 3,2 Mbit/s (najniższą wartość spośród czterech stacji na MUX 8), wPolsce24 ok. 3,6 Mbit/s, Nowa TV ok. 4,6 Mbit/s, a WP aż ok. 6,1 Mbit/s.
Należy przy tym pamiętać, że kanały informacyjne, ze względu na statyczny charakter obrazu, wymagają relatywnie niższej przepływności niż treści o dużej dynamice ruchu, aby zachować akceptowalną jakość wizualną.
Na komponenty wideo Emitel przeznacza ok. 17,7 Mbit/s, na audio ok. 1,33 Mbit/s (co daje łącznie 19 Mbit/s, czyli tyle, ile minimalnie wymaga rezerwacja UKE), natomiast usługi danych (kanały wirtualne HbbTV) zajmują ok. 0,9 Mbit/s.
Zgodnie z decyzją UKE, usługi dodatkowe nie mogą przekraczać 10% pojemności multipleksu, co przy obecnej konfiguracji oznaczałoby możliwość wykorzystania nawet do ok. 2,1 Mbit/s.
Co istotne, ok. 2,4 Mbit/s pojemności pozostaje niewykorzystane.
Decyzja rezerwacyjna UKE określa również minimalne przepływności: dla kanałów SD nie mniej niż 1 Mbit/s, a dla HD nie mniej niż 2,5 Mbit/s.
Dane z digitalbitrate.com wskazują, że w praktyce wartości dla emisji SD nie spadały poniżej ok. 1,6 Mbit/s.
Republika zyskała HD kosztem części pasma innych stacji
Po przejściu Republiki na emisję HD średnia przepływność kanału wynosi obecnie ok. 7 Mbit/s. Jest to wartość oparta na pomiarach wykonanych przez satkurier.pl w stosunkowo krótkim przedziale czasowym (kilkadziesiąt minut), dlatego przy dłuższej obserwacji może ona jeszcze ulec zmianie.
HD przed DVB-T2. Czy to zgodne z zapisami koncesji?
Istotny zapis w koncesjach dla kanałów MUX 8 stanowi również, że „program będzie rozpowszechniany w sygnale ogólnopolskiego multipleksu MUX 8 w standardzie DVB-T w systemie standardowej rozdzielczości lub w standardzie DVB-T2 w systemie wysokiej rozdzielczości”.
Oznacza to, że literalna interpretacja zapisów koncesyjnych sugeruje, iż przy emisji w DVB-T kanał powinien nadawać w SD, natomiast przejście na HD powinno nastąpić dopiero po migracji całego multipleksu do standardu DVB-T2. Zapewne dlatego Emitel określa tę emisję Republiki w HD jako testową.Nadawcy nadal zwlekają z migracją do nowego standardu
W praktyce proces przejścia MUX 8 na DVB-T2 napotyka opóźnienia. Nadawcy zwlekają z podpisywaniem aneksów ze spółką Emitel – dotychczas zrobiła to jedynie Telewizja Republika, co pozwoliło na uzgodnienie testowej emisji HD jeszcze przed pełną migracją multipleksu. Inni nadawcy na MUX 8 to: Telewizja Polsat z Grupy Polsat Plus z kanałem Nowa TV, spółka Wirtualna Polska Media należąca do Wirtualna Polska Holding oferująca kanał WP oraz Fratria z kanałem wPolsce24.
Jak informuje Emitel, zmiana technologiczna nie wiąże się dla nadawców z dodatkowymi kosztami. Spółka przekazała już stosowne aneksy pozostałym stacjom obecnym na MUX 8, a ich podpisanie ma umożliwić sprawne przejście całego multipleksu na nowszą technologię DVB-T2 i HEVC. Dokładny termin docelowej migracji ma zostać ustalony przez strony w późniejszym czasie.

