Nowe budynki coraz bardziej światłowodowe
Światłowód w nowych budynkach wielorodzinnych nie jest w Polsce nowością.
Wymagania dotyczące światłowodowej infrastruktury telekomunikacyjnej
zostały wprowadzone do polskich warunków technicznych rozporządzeniem
z 6 listopada 2012 r. Przepisy te zaczęły obowiązywać
23 lutego 2013 r.
Nowy unijny Gigabit Infrastructure Act nie rozpoczyna
więc budowy infrastruktury światłowodowej w polskich budynkach od zera.
Rozszerza i ujednolica wymagania dotyczące przygotowania budynków
do bardzo szybkich sieci telekomunikacyjnych na poziomie całej
Unii Europejskiej.
Od 12 lutego 2026 r. Gigabit Infrastructure Act wprowadza na poziomie Unii Europejskiej szersze wymagania dla nowych budynków oraz budynków poddawanych poważnej renowacji, dla których wnioski o pozwolenie na budowę składane są po tej dacie.
Polska miała światłowód w przepisach już w 2012 roku
Zmiana warunków technicznych z 2012 roku wprowadziła szczegółowe wymagania dotyczące instalacji telekomunikacyjnych w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych.
Instalacja telekomunikacyjna takiego budynku obejmuje między innymi kanalizację telekomunikacyjną, odpowiednie trasy kablowe,
telekomunikacyjne skrzynki mieszkaniowe oraz światłowodową
infrastrukturę telekomunikacyjną prowadzoną do poszczególnych lokali.
Przepisy określiły również parametry techniczne instalacji optycznej.
W budynku wielorodzinnym przewidziano między innymi włókna jednomodowe
oraz zakończenia umożliwiające wykonanie uporządkowanej instalacji
światłowodowej.
W przypadku nowych budynków wielorodzinnych światłowód
nie jest więc rozwiązaniem, które dopiero teraz pojawia się
w przepisach. Jego obecność w instalacji telekomunikacyjnej
została przewidziana ponad dekadę temu.
Co więc rzeczywiście zmienia Gigabit Infrastructure Act?
Znaczenie nowych regulacji europejskich polega przede wszystkim
na rozszerzeniu oraz ujednoliceniu zasad przygotowania budynków
do sieci światłowodowych na terenie całej Unii Europejskiej.
Co do zasady nowe budynki oraz obiekty poddawane poważnej renowacji,
objęte nowymi przepisami, powinny posiadać fizyczną infrastrukturę
umożliwiającą prowadzenie sieci o bardzo dużej przepustowości
oraz wewnątrzbudynkowe okablowanie światłowodowe.
W budynkach wielolokalowych istotnym elementem pozostaje również
odpowiednio przygotowany punkt dostępu do infrastruktury
wewnątrzbudynkowej.
Dla polskiego rynku nie oznacza to rewolucji polegającej
na nagłym wprowadzeniu światłowodu do nowych bloków.
Jest to raczej kolejny etap porządkowania i podnoszenia standardów
infrastruktury telekomunikacyjnej.
Światłowód powinien być częścią projektu budynku
Sama obecność kabla światłowodowego nie rozwiązuje wszystkich
problemów. Instalacja musi być zaprojektowana jako całość
i tworzyć logiczną drogę od miejsca wejścia sieci operatora
do budynku aż do poszczególnych lokali.
Dobrze przygotowana infrastruktura pozwala później podłączyć
użytkownika bez prowadzenia przypadkowych przewodów po ścianach,
wykonywania dodatkowych otworów czy przebudowywania części wspólnych.
Trasy kablowe
Odpowiednio przygotowane piony, przepusty, szachty,
rury oraz kanalizacja teletechniczna.
Punkty dystrybucyjne
Miejsce na przełącznice, skrzynki, zakończenia włókien
oraz urządzenia instalacji telekomunikacyjnych.
Dojście do lokalu
Przygotowana droga umożliwiająca doprowadzenie światłowodu
do mieszkania lub lokalu bez ingerencji w wykończone
części wspólne.
Najlepszy moment na instalację? Przed tynkami
Z punktu widzenia wykonawcy różnica pomiędzy wykonaniem
infrastruktury podczas budowy a dokładaniem jej kilka lat później
jest ogromna.
Na etapie budowy można bez większych problemów przewidzieć
odpowiednie średnice rur, miejsca na skrzynki i przełącznice,
zapasy przewodów, przepusty pomiędzy kondygnacjami oraz
odpowiednią przestrzeń w szachtach technicznych.
Po zakończeniu prac budowlanych każda dodatkowa trasa może oznaczać
wiercenie, demontaż elementów wykończeniowych, prowadzenie instalacji
natynkowo albo konieczność szukania kompromisowych rozwiązań.
Dobrze przygotowana instalacja teletechniczna na etapie budowy
kosztuje niewiele w porównaniu z późniejszym wykonywaniem
nowych tras w gotowym i zamieszkałym obiekcie.
W budynku wielorodzinnym ma to szczególne znaczenie
W budynkach wielorodzinnych infrastruktura telekomunikacyjna
obsługuje dziesiątki, a czasem setki mieszkań.
Dlatego jej właściwe zaprojektowanie ma ogromne znaczenie
dla późniejszej eksploatacji obiektu.
Podłączenie kolejnego mieszkania nie powinno każdorazowo oznaczać
wykonywania nowych otworów, prowadzenia przewodów po ścianach
klatek schodowych czy dokładania kolejnych przypadkowych tras
w pionach technicznych.
Odpowiednio przygotowane piony, punkty dystrybucyjne i dojścia
do lokali pozwalają zachować porządek oraz znacznie ułatwiają
późniejsze prace operatorom, instalatorom i serwisantom.
Dwa włókna to nie przypadek
Polskie wymagania techniczne dla budynków wielorodzinnych
od lat zakładają wykonanie odpowiedniej infrastruktury optycznej
do lokali.
Takie podejście ma umożliwić nie tylko uruchomienie pojedynczej
usługi, ale również pozostawić możliwość rozbudowy instalacji,
zmiany operatora czy wykorzystania infrastruktury w przyszłości.
W praktyce dobrze wykonana instalacja światłowodowa powinna być
uporządkowana, opisana, mierzalna i dostępna serwisowo.
Samo przeciągnięcie przewodu przez budynek nie jest jeszcze
prawidłowo wykonaną infrastrukturą telekomunikacyjną.
Światłowód to nie tylko dostęp do Internetu
Współczesna infrastruktura telekomunikacyjna budynku może
współpracować z wieloma systemami technicznymi.
Światłowód pozostaje przede wszystkim podstawą szybkich sieci
dostępowych, ale odpowiednio przygotowane trasy, punkty
dystrybucyjne i przestrzeń techniczna mogą być wykorzystywane
również przez inne systemy niskoprądowe.
szybkie połączenia operatorów oraz sieci lokalne
sieci komputerowe w lokalach i częściach wspólnych
kamery, rejestratory i transmisja danych
systemy IP i komunikacja pomiędzy urządzeniami
systemy wejściowe, bramy i elementy bezpieczeństwa
automatyka i systemy zarządzania budynkiem
Jedna uporządkowana infrastruktura zamiast kolejnych przewodów
Jednym z największych problemów starszych budynków jest sytuacja,
w której każdy kolejny operator wykonuje własną instalację
zupełnie inną trasą.
Po kilku latach w piwnicach, garażach, szachtach i na klatkach
schodowych może powstać trudna do identyfikacji plątanina kabli,
która utrudnia późniejsze pomiary, naprawy i modernizacje.
Dobrze zaprojektowana infrastruktura budynkowa pozwala ograniczyć
takie sytuacje. Operator otrzymuje przygotowaną drogę,
a zarządca budynku zachowuje kontrolę nad sposobem prowadzenia
instalacji w częściach wspólnych.
Projekt, wykonanie i pomiary
Prawidłowa instalacja telekomunikacyjna nie kończy się
na zamontowaniu skrzynek i ułożeniu przewodów.
Ważne są również właściwe zakończenia włókien, odpowiednie
promienie gięcia, zabezpieczenie tras, oznaczenia,
dokumentacja oraz pomiary wykonanej instalacji.
Dzięki temu po kilku latach serwisant nie musi zgadywać,
dokąd prowadzi dane włókno albo który przewód obsługuje
konkretny lokal.
Dobra instalacja to taka, którą można nie tylko uruchomić,
ale również bez problemu zmierzyć, zidentyfikować,
naprawić i rozbudować.
Korzyści widać przez wiele lat
Mniej przeróbek
Nowe przyłącze nie wymaga ingerencji w wykończone ściany,
klatki schodowe i pozostałe części wspólne.
Łatwiejszy serwis
Instalacja jest uporządkowana i łatwiejsza do lokalizacji,
pomiarów, diagnostyki oraz napraw.
Możliwość rozbudowy
Budynek pozostaje przygotowany na kolejne usługi,
operatorów i technologie.
Porządek w częściach wspólnych
Kolejne instalacje nie muszą być prowadzone przypadkowymi
trasami po klatkach schodowych i szachtach.
2026 rok nie zaczyna światłowodowej rewolucji w Polsce
W kontekście nowych przepisów europejskich łatwo odnieść wrażenie,
że obowiązek przygotowywania budynków pod światłowód pojawił się
dopiero teraz.
W przypadku polskich budynków mieszkalnych wielorodzinnych
byłoby to jednak dużym uproszczeniem.
Odpowiednie wymagania zostały wprowadzone już w 2012 roku,
a obowiązują od lutego 2013 roku.
Gigabit Infrastructure Act należy więc traktować przede wszystkim
jako kolejny etap rozwoju europejskich standardów infrastruktury
telekomunikacyjnej, a nie jako początek stosowania światłowodu
w nowych polskich budynkach.
Dobry projekt dziś oznacza mniej problemów jutro
Światłowód od ponad dekady jest istotnym i wymaganym elementem
infrastruktury telekomunikacyjnej nowych budynków
wielorodzinnych w Polsce.
Nowe regulacje europejskie jeszcze mocniej podkreślają znaczenie
odpowiedniego przygotowania budynków do sieci o bardzo dużej
przepustowości.
Dla inwestora oznacza to konieczność właściwego zaplanowania
infrastruktury już na etapie projektu, dla zarządcy — większy
porządek i łatwiejszą późniejszą rozbudowę, a dla mieszkańca —
możliwość uruchomienia usług bez prowadzenia przypadkowych
przewodów przez cały budynek.
W teletechnice najtańsza i najlepsza trasa kablowa to zwykle ta,
którą przewidziano zanim pojawiły się tynki.
