Ciecierzyn – 6 wieków historii

Ciecierzyn – wieś z historią

Ciecierzyn to miejscowość w gminie Niemce, położona niedaleko Lublina, nad rzeką Ciemięgą. Jej dzieje łączą historię szlacheckich majątków z opowieściami o codziennym życiu kolejnych pokoleń mieszkańców.

Ślady przeszłości można odnajdywać w dokumentach, dawnych nazwach, pozostałościach parku oraz rodzinnych albumach. To właśnie z takich fragmentów powstaje opowieść o miejscu, które przez stulecia zmieniało swoje oblicze.

Śladami dawnych wieków

Pierwsza odnotowana wzmianka o Ciecierzynie pochodzi z 1409 roku. Nie oznacza to daty założenia wsi — potwierdza jednak, że miejscowość istniała już na początku XV wieku.

W dawnych zapisach spotykamy różne formy jej nazwy, między innymi Czeczerzin i Czeczerzino. Takie różnice pokazują, jak przez wieki zmieniał się sposób zapisywania nazw miejscowości.

Od połowy XV wieku Ciecierzyn wymieniany jest jako siedziba rodowa Ciecierskich, którzy mieli tu dwór. Historia wsi była odtąd związana zarówno z losami właścicieli majątku, jak i pracą ludzi zamieszkujących okoliczne gospodarstwa.

Dwór i dawne życie wsi

Dwór wraz z zabudowaniami gospodarczymi stanowił ważną część dawnego Ciecierzyna. Poznając jego historię, warto pamiętać także o osobach pracujących w majątku i o rodzinach, których codzienność wyznaczały obowiązki gospodarskie.

W drugiej ćwierci XIX wieku dobra ciecierzyńskie kupił Teofil Gerlicz, lubelski browarnik. Według opracowania dotyczącego dziedzictwa powiatu lubelskiego prawdopodobnie to on zapoczątkował przekształcenia zespołu dworsko-parkowego.

Dwór funkcjonował do II wojny światowej, a następnie został rozebrany. W jego sąsiedztwie powstał nowy budynek szkoły. Opowieść o dawnej rezydencji jest więc dziś także opowieścią o przemianach tego miejsca.

Park – zielony ślad przeszłości

Jedną z najważniejszych pamiątek po dawnym majątku jest park podworski, wpisany do rejestru zabytków pod numerem A/725. Choć jego układ ulegał zmianom, zachował elementy historycznego założenia.

Historia miejscowych ogrodów sięga XVIII wieku. W opisie zespołu odnotowano regularne kwatery, szpalery lipowe i grabowe oraz sad. W XIX wieku powstał również park krajobrazowy.

To dobry przykład tego, że lokalne dziedzictwo obejmuje nie tylko budynki. Równie wiele o przeszłości mogą opowiedzieć drzewa, układ zieleni i dawne granice ogrodów.

Ciecierzyn na fotografii

Współczesne fotografie również mają wartość historyczną. Widok przystanku, szkoły czy znajomej drogi po latach może stać się cennym dokumentem zmian zachodzących w miejscowości.

Czy wiesz, że…?

• Wieś ma ponad sześć wieków udokumentowanej historii.
  Najstarsza znana wzmianka pochodzi z 1409 roku.
• Nazwa nie zawsze wyglądała tak samo.
  W średniowiecznych dokumentach zapisywano ją między innymi jako Czeczerzin i Czeczerzino.
• Historia majątku łączy się z lubelskim browarnictwem.
  W XIX wieku jego właścicielem został Teofil Gerlicz.
• Ogród i park mają różne korzenie.
  Starsze założenie ogrodowe sięga XVIII wieku, a park krajobrazowy powstał w XIX stuleciu.

Ciecierzyn na archiwalnych zdjęciach

Jak wyglądała nasza miejscowość w 1944 roku? Zachowały się zdjęcia lotnicze Ciecierzyna wykonane 21 sierpnia oraz 14 października. Pozwalają przyjrzeć się ówczesnemu układowi miejscowości i porównać go z dzisiejszą mapą.

Kliknij fotografię, aby otworzyć pełny skan i obejrzeć szczegóły.

Materiały archiwalne: NARA.
Udostępnienie i opracowanie cyfrowe: Jakub Kuna / UMCS,
projekt

„Ortofotomapa Lublina 1939–1945”
.
Opracowanie udostępniono na licencji

CC BY-SA 4.0
.
W galerii wykorzystano pełne skany bez retuszu.

Rozpoznajesz te miejsca?

Spróbuj odnaleźć okolice rodzinnego domu, przebieg dawnych dróg lub miejsca znane z opowieści dziadków. Jeśli rozpoznajesz konkretny obiekt, napisz w komentarzu, którego zdjęcia i fragmentu dotyczy Twoja wskazówka. Wspólnie możemy uzupełnić opisy fotografii.

Ciecierzyn we wspomnieniach

Dokumenty pomagają ustalić daty i nazwiska, ale nie zastąpią wspomnień mieszkańców. Jak wyglądała droga do szkoły? Gdzie spotykali się sąsiedzi? Jak zmieniały się domy, gospodarstwa i najbliższa okolica?

Warto zapytać o to rodziców, dziadków i dawnych sąsiadów. Nawet krótka opowieść może pomóc rozpoznać osoby na fotografii, przypomnieć nieużywaną już nazwę miejsca albo wyjaśnić przeznaczenie nieistniejącego budynku.

Jak zachować rodzinne pamiątki?

Przy opisywaniu zdjęć zanotuj przybliżony rok, miejsce oraz imiona i nazwiska przedstawionych osób. Jeśli data lub rozpoznanie nie są pewne, zaznacz to w opisie — taka informacja będzie pomocna dla kolejnych osób badających historię wsi.

Warto również skanować odwroty fotografii. Dedykacje, pieczątki zakładów fotograficznych i odręczne notatki mogą dostarczyć wskazówek równie cennych jak sam obraz.

Podziel się historią Ciecierzyna!

Masz stare fotografie, dokumenty lub wspomnienia związane z Ciecierzynem? Podziel się nimi w komentarzach. Napisz, co przedstawiają, z jakiego okresu pochodzą i jaką historię pamiętasz.

Szczególnie cenne będą zdjęcia dawnej zabudowy, szkoły, parku, uroczystości i codziennego życia. Publikując fotografię, podaj jej autora, jeśli jest znany, oraz upewnij się, że możesz ją udostępnić.

Wspólnie ocalmy historię naszej miejscowości od zapomnienia.